-«Γιατί η ψηφιοποίηση στη δημοσίευση μιας διαθήκης εκτινάσσει το κόστος από τα 5€ στα 300€;»

Για δεκαετίες, η δημοσίευση μιας διαθήκης στα δικαστήρια, ήταν μια διαδικασία που, παρά τη γραφειοκρατία και την αναμονή στους διαδρόμους, παρέμενε οικονομικά προσιτή.Με ένα παράβολο των 5 ευρώ, ο πολίτης τακτοποιούσε τις εκκρεμότητες της οικογένειάς του. Ήταν μια υπηρεσία που το Κράτος όφειλε να παρέχει στον πολίτη με συμβολικό κόστος.

Σήμερα, με πρόσχημα τον «εκσυγχρονισμό», ο Νόμος 5221/2024, έφερε μια αλλαγή που πέρασε στα «ψιλά». Για θανάτους μετά την 1η Νοεμβρίου 2025 εφαρμόζεται πλέον «νέο τιμολόγιο» με ΦΠΑ. Η διαδικασία μεταφέρθηκε υποχρεωτικά από τα δικαστήρια στους συμβολαιογράφους. Φαίνεται πως στην Ελλάδα του 2026, ακόμα και για τη μετάβαση στον «παράδεισο» εφαρμόζεται πλέον ο «νόμος της αγοράς»!
Είναι από εκείνες τις αθόρυβες ρυθμίσεις που τις βρίσκεις μπροστά σου μόνο στην «κακιά η ώρα». Τότε, ο πολίτης μένει έκπληκτος. Τη στιγμή του πένθους, έρχεται αντιμέτωπος με μια κυνική πραγματικότητα:
•Η διαδικασία έφυγε από το δημόσιο ακροατήριο και πήγε σε ιδιωτικά γραφεία.
•Το κόστος, από το ιστορικό «πεντάευρω», εκτινάχθηκε στα 80€ για την απλή πράξη (παράβολα diathikes.gr και συμβολαιογραφικά έξοδα), ενώ αν η διαθήκη είναι ιδιόγραφη (χειρόγραφη) και απαιτηθεί η διαδικασία «κήρυξης ως κυρίας» ή νομική υποστήριξη, ο λογαριασμός αγγίζει πλέον τα 300€ και 400€!
Αναρωτιέμαι:Πώς θα ανταπεξέλθει ο Καρδιτσιώτης συνταξιούχος και ο αγρότης κι ο κάθε πολίτης σ’ αυτό το ψηφιακό «καπέλο»; Γιατί η ψηφιοποίηση, αντί να μειώνει το κόστος, το μετακυλύει ως «χαράτσι» στον ιδιωτικό τομέα;
Το Κράτος εμφανίζεται ως «έμπορος» της μνήμης των νεκρών μας. Από τη μία απειλεί με ποινικές κυρώσεις όποιον δεν δημοσιεύσει τη διαθήκη (απόκρυψη) και από την άλλη του κλείνει την πόρτα των δικαστηρίων, σπρώχνοντάς τον σε ιδιωτικά γραφεία με πολλαπλάσιο κόστος.
Αυτό είναι πρόοδος; Ή μήπως είναι η απαρχή μιας de facto ιδιωτικοποίηση της Δικαιοσύνης; Όταν το θεμελιώδες δικαίωμα της «τελευταίας επιθυμίας» γίνεται απλησίαστο για τον απλό κόσμο, τότε δημιουργούμε πολίτες δύο ταχυτήτων.
Ως άνθρωποι που υπηρετούμε την κοινωνία, οφείλουμε να αναδεικνύουμε αυτά που κρύβονται πίσω από τα λαμπερά «κλικ» των πλατφορμών. Η Δικαιοσύνη πρέπει να παραμείνει καταφύγιο του πολίτη και όχι ένα ακριβό εμπόρευμα. Η τεχνολογία οφείλει να υπηρετεί την τσέπη του λαού, όχι να την αδειάζει.

*Μπάμπης Παπαδόπουλος
πρώην Δήμαρχος Σοφάδων
Δημοσιονομικός Ελεγκτής Γ.Λ.Κ.