Με το χάραμα, μόλις ο ήλιος κατηφόριζε απ΄ την κορφή του βουνού, τα παλιά χρόνια έβλεπες, ανήμερα του Δεκαπενταυγούστου, ανθρώπους να προσέρχονται νωρίς νωρίς στους ναούς ή στα όμορφα ξωκκλήσια της Παναγίας.
Όταν τα ξωκκλήσια ήταν έξω από τα χωριά, σε απόσταση από τα σπίτια, γριούλες, αφού σταυροκοπιόταν, κινούσαν σιγά σιγά με τα καλαμένια πόδια τους, τον έπαιρναν νωρίς το δρόμο πριν φέξει και με τη βοήθεια της χάρης της έφταναν στην Παναγιά.

Μετά τη λειτουργία οι γεροντότεροι κάθονταν στο πεζούλι και τραγουδούσαν:
«Εδώ, που μαζευτήκαμε, σε τούτη την παρέα
τον Άγγελο φιλεύουνε και το Χριστό κερνάνε
και την Κυρά την Παναγιά
την διπλοπροσκυνάνε
να τους χαρίσει τα κλειδιά, κλειδιά του Παραδείσου».

Άλλαξαν οι καιροί, άλλαξαν και τα ήθη. Μεταβλήθηκαν οι συνθήκες, μεταβλήθηκαν και τα έθιμα. Αλλοιώθηκε η κοινωνία, αλλοιώθηκαν και οι καρδιές. Ο Δεκαπενταύγουστος τα παλαιά χρόνια είχε ένα άρωμα πίστης, δεν ήταν άγευστος.
Η πάνσεπτη και αγία μορφή της, «εν ιματισμώ διαχρύσω περιβεβλημένη, πεποικιλμένη», γινόταν αποδέκτης τιμής κι ευλάβειας. Πόλος έλξης στις ευσεβείς ψυχές και πρόσκληση η Παναγία. Ασπάζονταν ευλαβικά την εικόνα της. Ακουμπούσαν στα πόδια τους την ευγνωμοσύνη τους. Έχυναν το δάκρυ του σωματικού και ψυχικού τους πόνου, απέθεταν εμπιστευτικά ελπίδες και όνειρα.
Το πρώτο, που φρόντιζαν οι άνθρωποι, ήταν να εκκλησιάζονται. Είτε στους ναούς, είτε στα μοναστήρια, είτε στα εξωκλήσια τα αφιερωμένα στην Παναγιά. Φορώντας τα καλά τους, άνδρες και γυναίκες, μικροί και μεγάλοι, πρωί πρωί, από τον όρθρο, κατέκλυζαν τους ναούς.
Και ένιωθαν, εκείνες τις στιγμές, να περνάει από μέσα τους η Παναγία. Και ν’ αναπηδάει από το κάθε ζωντανό κύτταρό τους. Και να τους παρηγορεί, να τους προστατεύει και να τους τροφοδοτεί. Ασπάζονταν την εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου στο τέλος της λειτουργίας, και σύμφωνα με μαρτυρία ιερέα, στη δεκαετία του 60, την έβρισκε υγρή, από τα δάκρυα των πιστών.

Περισσότερα στο ekklisiaonline.gr - εδώ- Του π. Ηλία Μάκου